Markaðurinn hlýnar í garð Reykjavíkur

Í öllum skuldabréfaútboðum borgarinnar frá ársbyrjun 2025 fram í febrúar 2026 greiddi hún hærra álag á ríkisbréf en Lánasjóður sveitarfélaga. Í öllum þremur útboðum eftir kosningar hefur hún verið á pari við Lánasjóðinn eða lítillega undir.

Skuldabréfamarkaðurinn er harður húsbóndi. Kjósendur kveða upp dóm á fjögurra ára fresti. Fjárfestar endurmeta lánstraust útgefanda á hverjum viðskiptadegi og verðleggja það í ávöxtunarkröfunni.

Þegar markaðurinn refsar

Skýrasta dæmi síðari ára er Bretland haustið 2022. Ríkisstjórn Liz Truss kynnti 23. september fjárlagapakka með skattalækkunum upp á um 45 milljarða punda, án þess að sýna hvernig þær yrðu fjármagnaðar. Viðbrögðin létu ekki á sér standa. Krafa 30 ára breskra ríkisbréfa fór úr um 3,7% í yfir 5% á innan við viku og pundið féll í sögulegt lágmark gagnvart dollar. Englandsbanki þurfti að grípa inn í með kaupum á löngum ríkisbréfum til að forða lífeyrissjóðum frá þvinguðum eignasölum.

Fjármálaráðherrann var látinn fara þremur vikum síðar og Truss sagði af sér 20. október, eftir 45 daga í embætti. Lærdómurinn er einfaldur: markaðurinn verðleggur trúverðugleika fjármálastefnu. Þetta getur snúist við þegar stefnan þykir ábyrg.

Útboðin segja söguna

Álag er hér munurinn á ávöxtunarkröfu skuldabréfs og kröfu verðtryggðs ríkisbréfs með sambærilegan líftíma. Það sýnir hve miklu hærri ávöxtun fjárfestar krefjast af útgefandanum en ríkinu. Þannig dettur út sú hreyfing sem er sameiginleg öllum markaðnum, til dæmis vegna breytinga á stýrivöxtum. Eitt hundrað punktar eru eitt prósentustig.

Bæði Reykjavíkurborg og Lánasjóður sveitarfélaga halda skuldabréfaútboð á eins til þriggja mánaða fresti, og þar fer mesta veltan fram. Í hverju útboði seljast bréf fyrir hálfan til tvo milljarða króna. Útboðin gefa því betri myndina af því hvaða kjör bjóðast. Hér er borinn saman verðtryggður flokkur borgarinnar, RVK 44 1, og verðtryggðir flokkar Lánasjóðsins, LSS 39 0303 og LSS151155.

  • +16 punktar: hærra álag en Lánasjóðurinn, að meðaltali í sjö útboðum borgarinnar jan. 2025 – feb. 2026.
  • −7 punktar: lægra álag en Lánasjóðurinn, að meðaltali í þremur útboðum eftir kosningar.
  • −31 punktur: lækkun á álagi borgarinnar á ríkisbréf, úr um 99 í um 68 punkta að meðaltali.
Álag í skuldabréfaútboðum Reykjavíkurborgar og Lánasjóðs sveitarfélaga á verðtryggð ríkisbréf 2025–2026. Fram í febrúar 2026 var álag borgarinnar 94 til 105 punktar og hærra en hjá Lánasjóðnum; í útboðum í júní, september og október 2026 var það 69, 66 og 68 punktar, lítillega undir Lánasjóðnum.
Hver punktur er eitt útboð. Álag Lánasjóðsins er brúað á milli LSS 39 0303 og LSS151155 að líftíma RVK 44 1 og sýnt þegar boðið var í báða flokkana. Borgin aflýsti útboðum 18. mars og 15. apríl 2026. Heimildir: útboðstilkynningar Reykjavíkurborgar og Lánasjóðs sveitarfélaga; krafa ríkisbréfa frá Keldunni.
Útboð borgarinnarKrafa RVK 44 1Álag RVKNæsta útboð LSSÁlag LSSRVK − LSS
22. jan 20253,70%1068. jan 202582+24
19. feb 20253,69%9412. feb 202581+13
20. ágú 20254,11%10415. sep 202584+20
24. sep 20254,00%9915. sep 202584+15
19. nóv 20253,65%10111. nóv 202587+14
14. jan 20263,60%9522. jan 202678+17
25. feb 20263,56%9511. feb 202684+11
24. jún 20263,67%6911. jún 202676−7
30. sep 20263,78%6613. ágú 202674−8
22. okt 20263,78%6813. ágú 202674−6

Hvenær varð breytingin?

Borgin aflýsti útboðum sínum í mars og apríl, svo ekkert útboð var haldið á milli 25. febrúar og 24. júní. Útboðin sýna því að breytingin varð á því tímabili, en ekki hvort hún varð fyrir eða eftir kosningar. Viðskipti á eftirmarkaði benda til þess að álagið hafi byrjað að lækka í apríl, fyrir kosningar. Í útboðunum eftir að nýr meirihluti tók við hefur borgin svo haldið stöðu sinni.

  • 25. feb. Síðasta útboð fyrir kosningar. Borgin greiðir 11 punktum hærra álag en Lánasjóðurinn.
  • 16. maí Borgarstjórnarkosningar. Sjálfstæðisflokkur fær 32,9% og níu borgarfulltrúa.
  • 27. maí Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn kynna samstarfssáttmála í Viðey. Boðaðar eru hagræðingar og stjórnkerfisbreytingar til að auka skilvirkni og draga úr sóun.
  • 2. júní Ný borgarstjórn tekur við og Hildur Björnsdóttir verður borgarstjóri.
  • 24. júní Fyrsta útboð eftir kosningar. Borgin greiðir 7 punktum lægra álag en Lánasjóðurinn.
  • 25. ágúst Borgarráð samþykkir skipulagsbreytingar í miðlægri stjórnsýslu sem eiga að spara um 900 m.kr. á ári.
  • 10. sept. Sex mánaða uppgjör sýnir 3,2 ma.kr. halla á A-hluta, einkum vegna hærri verðbólgu og fjármagnskostnaðar.
  • 30. sept. Útboð borgarinnar. Álagið er 8 punktum lægra en hjá Lánasjóðnum.
  • 22. okt. Útboð borgarinnar: 500 m.kr. á 3,78% kröfu. Álagið er 6 punktum lægra en hjá Lánasjóðnum, en eftirspurn var dræm og tilboð námu aðeins 525 m.kr.

Líst markaðnum vel á nýja meirihlutann?

Borgin hefur bætt stöðu sína verulega á árinu. Eftir að hafa greitt hærra álag en Lánasjóður sveitarfélaga í hverju útboði í rúmt ár er hún nú á pari við hann eða lítillega undir. Áherslan á hagræðingu í miðlægri stjórnsýslu og að ná tökum á fjármagnskostnaði er það sem lánveitendur vilja sjá.

Tölurnar þarf þó að lesa af hófsemi. Breytingin hófst líklega fyrir kosningar, og munurinn á borginni og Lánasjóðnum eftir kosningar er aðeins nokkrir punktar. Eftirspurn í útboðinu 22. október var auk þess dræm og álagið hækkaði lítillega frá september. Þá er eftir að sýna að hagræðingin skili sér: hallinn á fyrri hluta árs og boðuð lækkun fasteignaskatta getur dregið dilk á eftir sér.

Markaðurinn virðist því hafa tiltrú á nýjum meirihluta, en hann bíður eftir efndum. Næsta prófraun verður fjárhagsáætlun fyrir 2027. Ef hún sýnir trúverðuga leið að jafnvægi í rekstri er líklegt að kjör borgarinnar haldi áfram að batna.

Aðferð. Notuð er samþykkt ávöxtunarkrafa í hverju útboði samkvæmt tilkynningum útgefenda. Álag er reiknað á móti kröfu verðtryggðra ríkisbréfa sama dag (í útboðinu 22. október nýjustu kröfu fyrir útboð), brúaðri að líftíma hvers flokks samkvæmt Keldunni. Álag Lánasjóðsins er brúað á milli tveggja flokka hans að líftíma RVK 44 1 (um 8 ár) svo samanburðurinn sé á sama stað á vaxtaferlinum. Hvert útboð borgarinnar er parað við næsta útboð Lánasjóðsins þar sem boðið var í báða flokkana.

Contact us
Contact us
Scroll to Top